Gjuha shqipe dhe historia e saj

...

Me disa paçavure të shkruara historie Evropa ia ka dalë shumë lehtë në shekujt e fundit t’i ndërsejë Shqipëtarët dhe fqinjët e tyre sllavë dhe grekë si qenër kundër njeri – tjetrit. Në këtë punë Evropën e kanë ndihmuar me aftësitë e tyre njerëzit “më të ndritur” të vendeve ballkanike të fushës së historisë, gjuhësisë, arkeologjisë, si dhe kriminelët në majën e politikës dhe të shteteve përkatëse.

...

Historia e formimit të kombeve dhe shteteve ballkanike është historia e ndarjes në Ballkan të zotërimeve (pasurive tokësore dhe ujore) mes familjeve sunduese të këtyre territoreve. Këto familje kanë dalë në sipërfaqe të historisë dhe janë zhytur e zhdukur në varësi të marrëdhënieve të tyre me Aristokracinë Evropiane dhe Monarkitë e Evropës.

...

Familjet e mëdha ballkanike

Për gjendjen në të cilën ndodhet sot Ballkani ku kombet që e popullojnë ushqejnë një urrejtje të skajshme ndaj njëri - tjetrit, përgjegjësia bie në radhë të parë mbi Monarkitë e Evropës, dhe në radhë të dytë mbi familjet e mëdha të Ballkanit. Kush e ndjek historinë e këtij gadishulli, ai do të shohë se në historinë e konflikteve, luftrave dhe genocideve mes këtyre kombeve kanë gisht monarki si Monarkia Angleze, ashtu edhe familjet e mëdha të Ballkanit, pinjollët e të cilëve i shohim ende në krye të ndonjë shteti.

Këto familje ballkanase, që ne sot i quajmë Rilindase, janë përlyer keqas në historinë e ndarjes dhe armiqësisë mes popullsive të këtij gadishulli. Përsa kohë që të gjitha familjet e mëdha ballkanike kanë marrë pjesë aktivisht në këtë maskaradë historike dhe asnjëra prej tyre nuk i ka demaskuar qartas autorët (fuqitë e mëdha të kohës), qëllimet themelore të kësaj ndarje etnike dhe territoriale, të gjitha familjet e mëdha ballkanike duhen demaskuar njëlloj si përgjegjëse të vëllavrasjes në Ballkan, të shpërnguljeve të mëdha dhe të genocideve të papara në historinë e njerëzimit.

Po këto familje, dhe familjet e reja që i janë ngjitur këtij detashmenti, janë përgjegjëse sot drejtpërsëdrejti për gjendjen në të cilën ndodhen marrëdhëniet mes kombeve aktuale të Ballkanit. Ashtu si dje kur hidhnin në luftra vëllavrasëse popullsitë e Ballkanit, po ashtu edhe sot po këto familje të mëdha, të vjetra dhe të reja, janë gati të futin në luftra edhe më të egra mes tyre sllavët, shqiptarët dhe grekët, të cilët ndajnë mes tyre para vitit 1800 vetëm një histori të përbashkët vëllazërore.

Në vend të hyrjes

Autoktonia, pellazgjishtja, ilirishtja

Pas kurthit të dështuar të Monarkive të Evropës kundër shqiptarëve me vënien në diskutim prej tyre të autoktonisë së shqiptarëve, vazhdimi i debatit pseudo – shkencor mbi pellazgjishten, grekët e lashtë, romakët dhe ilirët e arbërit, është një vazhdim nga ana e Monarkive të Evropës e të njëjtës strategji e politikë pseudo – shkencore të endjes së njerëzimit në Labirintin e Mashtrimit, që njerëzit e tyre kanë endur këto pesë shekujt e fundit.

Konceptet pellazgjik, ilirik dhe arbër janë të lidhura ngushtë me gënjeshtrat mbi megamashtrimin mbi Greqinë e Lashtë dhe Romën. Rënia e Gënjeshtrave mbi Romën dhe Greqinë do të rrëzojnë edhe gënjeshtrat mbi Pellazgët, ilirët dhe Arbërit.

Nuk ka patur as shqiptarë, as grekër, as kroatë, as serbë, as maqedonë, as sllavë, as turq në Ballkan para vitit 1800. Gjithçka është e sajuar, e gjitha është një mashtrim. Në Ballkan ka patur vetëm një popull, të cilin Monarko – Nazistët e Evropës e përzjenë tani vonë, në shekujt 19 dhe 20 me të ardhur për të ngatërruar edhe më keq historinë.

Historia e Shqipërisë – shekulli i 19-të

Shikoni se ç’thotë krejt pa mend Faik Konica në vitin 1899:

Kombesia

“Sot per sot ne Shqiperi nuke ka Shqipetare: ka vètem “turq” édhè “kaure” do mè thene Shqipetare qe kane turp te thonë vèhtèn Shqipetare. Por a ka qenë gjithñe ashtu? Nuke ka qene ñe kohe ku édhè Shqipetaret ndjènin ne funt te shpirtit c’eshte kombesia?”
Albania, 10 tetor 1899, numër 10

Pyetjet që ne i bëjmë sot Faikut mendjendritur janë:

1. Kishte apo s’kishte vërtet shqiptarë në kohën tënde, ore Faik?
2. Nëse kishte shqiptarë, përse shqiptarët kishin turp?
3. Sa kohë kishte kaluar qëkur shqiptarët ‘harruan’ se kishin qenë shqiptarë?
4. Kur u bënë shqiptarët ‘turq’ edhe ‘kaurë’?
5. Shqiptarët kishin turp të quheshin shqiptarë pasi nuk e kishin dëgjuar kurrë këtë emër, apo ti Faik beu din vërtet diçka më shumë se unë?

Faik Konica ka kohë që ka vdekur. Po kështu edhe shokët e tij, ata që ne i quajmë Rilindësa. Në një kohë i polli Evropa, si rilindasit shqiptarë, po ashtu edhe ata serbë, kroatë, malazezë. Njëlloj si rilindasit e tjerë, edhe rilindasit shqiptarë duke pranuar mashtrimin që po bëhej në atë kohë nga Evropa me kombësinë në Ballkan, kanë marrë mbi vete pjesën e tyre të përgjegjësisë në ngjalljen e urrejtjes mes banorëve të këtij gadishulli. Rilindasit e Ballkanit kanë qenë shërbëtorë të Monarkive të Evropës, po aq frikacakë sa dhe shumica e shqiptarëve sot.

Le të pyesim veten dhe t’u japim përgjigje këtyre pyetjeve:

1. Cili qe roli i vërtetë i Rilindasve të Ballkanit në shekullin e 19-të?
2. A ka ndonjë ndryshim, në thelb, mes rolit të Rilindasve të Ballkanit dhe Rilindasve, që e quajtën veten shqiptarë?
3. Cili qe roli i vërtetë i Rilindasve shqiptarë në shekullin e 19-të?
4. A e dinin rilindasit e kombeve të Ballkanit se para tyre s’ka patur asnjë komb në Ballkan?

Në kohën e Revistës Albania të Faik Konicës në Shqipëri ne nuk kemi ende shqiptarë. Por, çfarë bën Faiku me shokët e tij “rilindas”, Naimin, Samiun, Vaso Pashën, …., për të bindur banorët e trojeve tona ta mësonin fjalën shqiptar? Çfarë nuk bënë! Rilindasit shqiptarë kanë bërë po atë poshtërsi që kanë bërë edhe rilindasit grekë, ata bullgarë, kroatë, malazezë, etj. Të gjithë këta pseudo “rilindas” për të nxjerrë bukën e tyre u vunë në rresht dhe i shërbyen të gjithë njëlloj Evropës. Të gjithë Rilindasit e Ballkanit dhanë “kontributin” e tyre për të krijuar sipas projektit të Evropës një Ballkan me kombe armiqësore, të atillë siç ka mbetur edhe sot. Si u arrit të mashtroheshin banorët e Ballkanit? Kjo gjë u arrit me dinakëri dhe me ndihmën e dhunës. Kjo u arrit përmes Falsifikimit të Historisë të popullit të Ballkanit, me ndihmën e pakursyer të pseudo – eruditëve të tyre dhe rilindasve të çdo ngjyre në Ballkan, kryesisht lordë anglezë, konsuj francezë, austriakë, udhëtarë të ndryshëm (anglezë, francezë, hungarezë), historianë, poetë (si Byron, de Rada, Naimi, Skiro, etj.), folkloristë, etnografë dhe gjeografë, si dhe politikanët e parë (Samiu, Ismail Bej Qemali, etj.). Kështu Evropa ia arriti të ndajë në serbë, kroatë, bullgarë, grekër dhe shqiptarë një popullsi ballkanase të papërçarë kurrë ndonjëherë më parë.

A duhet të merrnin pjesë Rilindasit Shqiptarë në Megamashtrimin Evropian? Detyra kryesore e Rilindasve shqiptarë ishte në kohën e tyre demaskimi i Lojës që po luhej me termin komb në Ballkan. Pasi të demaskohej ajo Lojë, ata duhet t’u thonin banorëve të këtyre anëve se ”Ne s’kemi ç’bëjmë, nuk mund të bëjmë sehir. Evropa po i shndërron banorët e Ballkanit në Grekër dhe Sllavë, le të pranojmë edhe ne të bëhemi diçka tjetër, le të pranojmë dhe ne të quhemi (siç po na thonë) Shqiptarë, të ndërtojmë dhe ne shtetin tonë, por pa harruar kurrë se më parë në Ballkan të tërë kemi qenë një popull, se tani Evropa po përpiqet të na ndajë në popuj të ndryshëm, që në emër të këtij ndryshimi (diversiteti) ne ballkanasit të vritemi ngaherë me njeri – tjetrin.”

Kështu, Evropa, me ndihmën e Rilindasve të Ballkanit fshiu përfundimisht çdo gjurmë kujtese, që mund të kishte mbetur në kokën e ndonjë ballkanasi. Kjo punë e madhe kundër popullsisë të këtij gadishulli ka bërë që në dy shekuj ballkanasit e rinj të vriteshin plot mllef kundër njeri – tjetrit. Gëzojeni edhe në të ardhmen, o shqiptarë, Historinë e shkruar nga njerëzit e Monarkive të Evropës edhe me ndihmën e Rilindasve dhe të gjithë kalemxhinjve të mëpasëm të vendit tonë. Sa kohë që rrojnë Monarkitë e Evropës, luftra të reja mes ballkanasve ju presin përpara.

Kush ishin Rilindasit shqiptarë?

Faik Konica ambasador i qeverisë së Zogut
Gjergj Fishta klerik i lartë i Vatikanit
Naim Frashëri nëpunës i lartë i Perandorisë Otomane
Ndre Mjeda klerik i lartë i Vatikanit
Sami Frashëri nëpunës të lartë i Perandorisë Otomane
Vaso Pasha nëpunës i konsullatës angleze në Shkodër, nëpunës i Ministrisë të jashtme të Perandorisë Turke, guvernator i Libanit


Familjet e mëdha të Ballkanit

Kush janë familjet e sotme të mëdha në Ballkan? Për të kuptuar se çfarë janë familjet e mëdha sot në Ballkan, familjet e mëdha shqiptare, greke, serbe, malazeze, kroate etj., ne duhet të shkojmë e të shohim sesi u shndërruan familjet e mëdha të Perandorisë turke në familje të mëdha shqiptare, rumune, serbe, greke e kështu me rradhë.

Në fillim të shekullit të 19-të Evropa u ngarkoi familjeve të mëdha të Perandorisë Otomane detyrën, sipas të cilës ata të fillonin të procesin e formimit të kombeve duke rekrutuar sipas territorit, që mbulonin, sa më shumë banorë. Këto familje, dhe njerëzit e tyre, që u shkolluan në shkollat më të mira të Evropës dhe të Amerikës, qenë bërthamat e kombeve që filluan të krijoheshin gjatë shekullit të 19-të. Emrat, që morën territoret dhe banorët e territoreve të ndara e të përfshira brenda kufijve të rinj, qenë krejt konvencionalë. Emrat e përveçëm, emrat e vendeve, të lumenjve, të qyteteve dhe të fshatrave, të gjitha qenë krijuar me kohë nga dijetarë të Evropës.

Familjet e mëdha i hynë projektit të Evropës me galdim. Por, ata nuk mund të dinin ato që dinin Mjeshtrit, Monarkitë e Evropës. Ata qorra nuk mund të kuptonin se qenë dhe mbeten thjesht vegla të Monarkive të Evropës, armiqtë e të gjithë popujve.

Litari i të vërtetës

E ç’rëndësi ka, moj Elizabetha e II, Prostitutë e Anglisë, përpjekja jote e fundit për të zgjedhur ti vetë se kush do ta vërë ty në qafë litarin e të vërtetës?

Pas teje zor se do të ketë ndonjë trim nga sëra jote, që t’i pëlqejë në qafë një litar i tillë!

Friday, 20 January 2012

Zbatime të kodit të gjuhës universale


Përse më persekutojnë Monarkitë e Evropës dhe Vatikani? Lexoni dhe përpiquni, ju o të paditur = o të marrë, dhe ju të tjerët – o qenie të fëlliqura – o qenie  vrastare, që me mendjen tuaj të vockël të kuptoni! Për fat të keq, përveç të marrëve dhe të fëlliqurve, njerëzit normal në këtë rruzull nuk numërohen as me gishta. Me kë flas unë, atëherë?

20 janar 2012

 Zbatime të kodit të gjuhës universale, alias, të kodit të gjuhës shqipe

Shq. yll > gr. vj. ἥλιος, gr. e re ήλιος, Ήλιος > it. sole > bulg. слънце, çek. slunce, slunko, sluníčko, fr. soleil, port. sol, rus. солнце, spanj. sol > angl. sun, ger. Sonne, holl. zon, serb. sunce, shq. diell;
Shq. yll > … > angl. sun > jap. shin
Shq. yll > it. luna > shq. hëna > it. lunar, shq. hënor
Fjalë të prejardhura
§ Shq. yll > gr. vj. ἥλιος, gr. e re ήλιος, Ήλιος > it. sole > angl. heliocentric, heliocentrism, heliograph, heliotrope, heliotropism, helium, insolation, solar, fr. ensoleillement, ensoleiller, héliocentrique, héliocentrisme, héliographe, héliotrope, héliotropisme, parasol, solaire, gr. helio-, ηλίανθος, ηλίαση, ηλιοθεραπεία, ηλίθια, ηλίθιος, ηλιάζω, ηλιέλαιο, ηλιακά, ηλιακή, ηλιακτίδα, ηλιακός, ηλιαχτίδα, ηλιθιότητα, ηλιο-, ηλιοβασίλεμα, ηλιοθεραπεία, ηλιοκαμμένος, ηλιοκεντρικός, ηλιοροφή, ηλιοτρόπιο, ηλιοφάνεια, ηλιοψημένος, ηλιόκαυμα, ηλιόλουστη, ηλιόλουστος, ηλιόφως; it. elio-, eliocentrico, eliocentrismo, eliografo, eliotropio, eliotropismo, frangisole, girasole, insolazione, ombrellone (non brilla > ombra), parasole, prendisole, solare, solatio, soleggiare, soleggiato, solleone, solstizio, lat. solaris, rum. solar (> soare), pol. słoneczny, słońce, rus. солнечный, slovak. slnko, slnečný, slniť sa, çek. slunit se; spanj. asolear, solar; sued. sol, solsken, sola, sola sig, shq. diellor, dielli, luledielli ;
§ Shq. yll > gr. vj. ἥλιος, gr. e re ήλιος, Ήλιος > angl. electric, electrical, electricity, electrode, electron, electronic, fr. électricité, électrique, électrode, électron, électronique, gr. ηλεκτρικά, ηλεκτρικής , ηλεκτρισμός, ήλεκτρον, ηλεκτροκίνητος, ηλεκτρονικά, ηλεκτρονικός, ηλεκτρονόμος, ηλεκτροπληξία, ηλεκτροσυγκολλητής, ηλεκτροσυγκολλώ, ηλεκτροσυγκόλληση, ηλεκτρόδιο, holl. elektriciteit, elektrisch, elektrode, elektron, heliocentrisch,  it. elettricità, elettrico, elettrodo, elettrone, elettronica, shq. elektricitet, elektriçist, elektrifikoj, elektrifikim, elektrike, elektrizoj, elektrizim, elektrodë, elektronik, elektronikë;

* * *

Yll > angl. cycle, wheel, fr. cycle, it. ciclo
Ra > fr. roue, lat. rota, shq. rrotë > fr. roulette
§ Shq. yll > angl. cycle, fr. cycle, it. ciclo > angl. bicycle, coil, cycl-, cycle, -cyclic, cyclic, -cyclical, cyclist, cyclo-, cyclone, cylinder, cylindrical, helianthus, helical, helicase, helichrysum, heliciform, helicine, helicity, helicobacter, helicoconidium, helicograph, helicogyrate, helicogyre, helicoid, helicoidal, helicometry, helicon, helicopod, helicopodia, helicopter, helicospore, helicotrema, helix, hemicycle, megacycle, tricycle, vehicle, wheel, fr. cycle, cyclique, cycliste, cyclo-, cyclone, hélice, hélicité, hélicoptère, hélicotrème, hélicoïdal, hémicycle, mégacycle, tricycle, véhicule, vélo (angl. bicycle), gr. vj. ἕλιξ‎, κυκλῶ, gr. e re, έλικα, έλικας, ελικοδρόμιο, ελικοειδής, ελικόπτερο, ελικόρρευμα, ελίκωση, ελίσσομαι, κύκλος, rus. цикл, цилиндр, цилиндрический; Gr. ελίσσομαι > gr. εξελίσσομαι.
Shq. vjen + cikël > ve- + -hicule (angl. cycle, fr. cycle, it. angl. véhicule, vélo (angl. bicycle),
Angl. cycle, it. ciclo, rus. цикл > bulg. обиколка, rus. колесница, колесо, кольцо, около, окольный, цикл, циклический, цикличности, цикло-, циклон, çek. & serb. & slovak. okolo, serb. околишање, околност;
Modele fjalëformimi dhe fjalë të prejardhura:
Shq. yll > angl. cycle, wheel; egjipt. Ra > fr. roue;
Angl. cycle > angl. coil, collar
Gr. gr. κύκλος > gr. κυκλικά, κυκλική, κυκλικός, κυκλικότητας, κυκλοθυμικός, κυκλοτερής, κυκλοφορία, κυκλοφοριακός, κυκλοφορώ, κυκλώνας, κυκλώνοντας, κυκλώνω, κύκλος, κύκλωμα.
Rus. около > rus. оцепить, оцепление, оцеплять. 
§ Shq. yll > angl. cycle, fr. cycle, it. ciclo > holl. cilinder, fr. cylindrage, cylindre, cylindrer, cylindreur, cylindrique, gr. κύλινδρος, lat. cylindrus, rus. цилиндр, цилиндрический, shq. cilinder, kalandër;
§ Shq. yll > angl. cycle, fr. cycle, it. ciclo, lat. cyclus > angl. circle, ger. herum, herum-, Kreis, Zirkel, Zirkus, it. circo, circolo, lat. circ-, circum, circum-, rus. круг, shq. cirk, qark > angl. circlet, circling, circuit, circuitous, circular, circularity, circulate, circulation, circulatory, circumduction, circumference, circumferential, circumfix, circumfixation, circumvent, circumvention, curb, curvature, curve, curved, encircle, kerb, surround, surrounding, ger. zirka, Zirkel, Zirkular-, zirkular, zirkulär, Zirkularatmung, Zirkulardisputation, Zirkulare, Zirkularität, Zirkularnote, zirkularpolarisiert, Zirkularweg, Zirkulation, Zirkulationsbereich, Zirkulationspumpe, Zirkulator, zirkulieren, zirkulierend, zirkumaural, Zirkumduktion, zirkumferenziell, Zirkumfigierung, Zirkumfix, Zirkumflex, Zirkumflexe, zirkumglobal, zirkumpazifisch, zirkumpolar, Zirkumposition, zirkumpulpal, zirkumskript, Zirkumskriptionsbulle, Zirkumstanz, Zirkumvallationslinie, Zirkumzenitalbogen, Zirkumzision, Zirkus, Zirkus-, Zirkusarena, Zirkusartist, Zirkusartistin, Zirkusclown, Zirkusdarbietung, Zirkusdirektor, Zirkusdirektorin, Zirkuselefant, Zirkuskarte, Zirkuskasse, Zirkuskünstler, Zirkuskünstlerin, Zirkusleben, Zirkusmanege, Zirkusmuseum, Zirkusnummer, Zirkuspferd, Zirkuspolka, Zirkuspublikum, Zirkusreiter, Zirkusreiterin, Zirkusse, Zirkustier, Zirkusvorstellung, Zirkuswagen, Zirkuszelt, Zirkuszuschauer, it. accerchiamento, accerchiare, cerchio, circolare, circolare, circolarità, circolazione, circolo, circondale, circondare, circondario, circonvernire, circostante, circuito, curva, curvature, lat. circa, circumventio, circumventior, circumventum, circumventus, curvus, spanj. circunvenir, rus. круг, круглогодичный, круглолицый, круглосуточный, круглый, круговой, круговорот, кругозор, кругом, кругообразный, кругообращение, кругосветный, кружева, кружевной, кружево, кружить, кружиться, кружка, кружок, округ, округлять, окружать, окружности, окружность, полукруг, полукруглый, serb. круг,  кружнице,  окружни,  окружује,  shq. kurbë, kurbaturë, qarkim, qarkohem, qarkoj, qarkor, qarkore, qarkuar, qarkullim, qarkulloj, qarkulluar, përqark;
Angl. curb, curve > angl. bend. Krhs. angl. crook, rus. искривлять, крюк, скрючивать, скрючиваться.
Lat. circumvenio > it. orbitare > angl. orbit, it. orbita, orbitale, lat. orbis.
Lat. circumvenio > angl. crown > gr. vj. κορώνη, gr. e re. κορώνα, it. corona, lat. corona > it. coronare, coronato, incoronare, incoronazione > angl. coronagraph. Angl. crown = angl. curve. Nga angl. crown ‘kurorë’ me kuptimin mbretëri rrjedhin dhe kuptimet e gr. κορυφαίος, κορυφογραμμή, κορυφώνομαι, κορυφή.
Lat. circ, circum, circum-, circumvenio > angl. around, round, dan. om, ger. herum, herum-, um, um-, umher, umher-, zirkum-, gr. vj. ἀμφί, holl. om, lat. ambi-, amphi-, skrt. abhi-;
Gr. vj. ἀμφί, lat. ambi-, amphi- > angl. ambiance, ambient, ambition, ambivert, amphitheatre. Krhs. angl. ambivert, ambiversion, extroverted, introverted dhe angl. worth, worthless, worthy, ger. Wert, wertlos, wertvoll.
Për lat. ambo me kuptimin ‘të dy’ shih bicycle = angl. vehicle > lat. ambi-, ambo- bi- > angl. ambiguous, ambidextrous, ambivalent, ambivert, both.
Ger. herum, herum-, zirkum- > um, um-, umher, umher-.
Fjalë të ndërtuara me
Parashtesën latine circum-: angl. circuit, circuitous, circuitously, circuitousness, circuitry, circumagitate, circumagitation, circumambience, circumambiency, circumambient, circumambiently, circumambulate, circumambulation, circumambulator, circumambulatory, circumantarctic, circumaustral, circumbendibus, circumboreal, circumcenter, circumcircle, circumcise, circumcised, circumcision, circumduct, circumduction, circumesophagal, circumference, circumferentia, circumferential, circumferentor, circumfix, circumflex, circumflexion, circumflexus, circumfluence, circumfluent, circumfulgent, circumfuse, circumfused, circumfusion, circumgemmal, circumgyrate, circumgyration, circuminsular, circumintestinal, circumjacent, circumlocution, circumlocutional, circumlocutionist, circumlocutious, circumlocutory, circumloquacious, circumlucid, circumlunar, circumnatant, circumnavigable, circumnavigate, circumnavigation, circumnavigator, circumnebulous, circumneutrophile, circumneutrophilous, circumneutrophily, circumocular, circumorbital, circumplanetary, circumpolar, circumrenal, circumrotate, circumrotation, circumrotatory, circumscribe, circumscribed, circumscriber, circumscript, circumscription, circumscriptus, circumsolar, circumspect, circumspection, circumspectness, circumsphere, circumstance, circumstantial, circumstantiality, circumstantially, circumstantially, circumstantiate, circumstantiation, circumstellar, circumterrestrial, circumvallate, circumvallation, circumvascular, circumvent, circumvention, circumventive, circumvolute, circumvolutio, circumvolution, circumvolve, circumvolving.
Parashtesat gjermane herum-, umher-, um-, zirkum-:
Ger. herum-: ger. herumärgern, herumdrehen, herumfahren, herumführen, herumgehen, herumkommandieren, herumkommen, herumlaufen, herumlungern, herumschlagen, herumsein, herumsitzen, herumsprechen, herumstöbern, herumtreiben;
Ger. um-: umändern, umarmen, Umbau, umbenennen, umbiegen, umbinden, umblicken, umblättern, umbringen, Umbruch, umbuchen, umdatieren, umdenken, umdrehen, umeinander, umfahren, umfallen, Umfang, umfassen, Umfeld, umformen, Umfrage, umfunktionieren, umfüllen, Umgang, Umgangs-, umgarnen, umgeben, umgehen, umgekehrt, umgestalten, umgraben, Umhang, umhauenumhören, umjubeln, umkehren, umkippen, umklappen, Umkleidekabine, umknicken,umkommen, umkommen, Umkreis, Umlauf, Umlaut, umlegen, umleiten, umliegend, ummodeln, umnachtet, umpflanzen, umpflügen, umrechnen, umreißen, umrennen, umringen, Umriss, umräumen, umrühren, umrüsten, ums, umsatteln, Umsatz, umschalten, Umschlag, umschreiben, umschulen, Umschweif, Umschwung, umschütten, umsehen, umseitig, umsetzen, Umsicht, umsiedeln, umso, umsonst, Umstand, Umstandskleid, umstehend, umsteigen, umstellen, umstimmen, umstoßen, umstritten, Umsturz, umständehalber, umständlich, umsäumen, Umtausch, umtopfen, Umtrunk, umtun, umwandeln, Umweg, Umwelt, umwelt-, umwenden, umwerben, umwerfen, umwickeln, Umwälzung, Umzäunung, umziehen, umzingeln, Umzug. Krhs. Angl. circumstance – ger. Umstand.
Pas shembullit të fjalëformimit të ndajfoljeve dhe parafjalëve lat. circum, circum-, etj. > ger. herum, herum- dhe zirkum- > ger. her-, herab-, heran-, herauf-, heraus-, herbei-, herein-, hernieder-, herüber-, herum-, herunter-, hervor-, herzu-, umher-;
Ger. umher-: ger. umherfahren, umhergehen,umhergetrieben, umherirren, umherjagen, umherlaufen, umherspähen.
Modele fjalëformimi
Shq. bën = shq. vjen
Ger. umherfahren = lat. circumvenio
Lat. circumferentia = lat. circumventio
Shq. bërë > ger. fahren.
§ Angl. circle, it. cerchio, circo, lat. circum, shq. cirk, qark > gr. gyr-, gyro- > angl. girdle, it. aggirare, girabile, giradischi, giradito, giramento, giramondo, girandola, girandole, girante, girare, girarrosto, girarsi, girasole, girata, girato, giratorio, giratubi, giravolta, girella, girello, girevole, girino, giro, giro, gironzolare, gr. γυρεύω, γύρη, γυρίζω, γύρισμα, γυρισμένος, γυρισμός, γυριστός, γυρνάω, γυρνώ, γυρολόγος, γύρος, γυρτός, γύρω. Gr. gyro- > gr. peri-.
§ Lat. circumvenio > lat. revenio > lat. re- > angl. re-, fr. re-, it. ra-, re-, ri-, shq. ri-.
Fjalë të ndërtuara me këto parashtesa
Angl. reactivate, reallocate, rearrange, reassign, reborn, recall, recover, recreate, redo, reform, regroup, rehouse, reintegrate, rekindle, relist, remake, renew, reopen, reread, rerun, resell, retake, revisit, rewind, it. raddoppiare, raffermare, raffermarsi, reincaricare, reindirizzare, reindustrializzare, reinizializzare, reinstallare, reinstaurare, reintegrare, riaccreditare, riacutizzare, riadattare, riaffittare, riaggravare, riambientarsi, rianalizzare, riannettere, riannunciare, riappaltare, riapparire, riapprovare, riassegnare, riassicurare, ribere, ribollire, ricandidarsi, ricapitalizzare, ricedere, richiedere, riclassificare, ricolonizzare, ricompilare, riconciliare, ricondurre, riconfezionare, ricongelare, ricongiungere, riconsacrare, riconvocare, ricopiare, ricostruire, ricristallizzare, ridecorare, ridigitare, ridiscutere, riedificare, rieducare, riemergere, riemigrare, riesportare, riesporre, rietichettare, rievocare, rifare, rifasciare, rifiorire, riforestare, riformare, rigermogliare, rilocalizzare, rimasticare, rimemorare, rimenare, rimeritare, rimontare, rimutare, rindurire, rinomare, rioperare, riordinare, riorganizzare, riottimizzare, ripiegare, riplasmare, ripolarizzare, riprivatizzare, riquadrare, risaldatura, risalire, risigillare, risorgere, risovvenirsi, ristagnare, ristrutturare, ristuccare, ritelefonare, ritentare, ritornare, ritradurre, ritrovare, riutilizzare, rivaccinare, rivalorizzare, rivitalizzare.
§ lat. circ-, circum- > angl. ring > angl. range, rank, it. rango > angl. arrange, arrangement, it. arrangiamento, arrangiare, arrangiarsi.
§ Angl. sun > angl. sunback, sunbaked, sunbath, sunbathe, sunbathed, sunbather, sunbathing, sunbeam, sunbeamy, sunbelt, sunbird, sunblock, sunbonnet, sunbow, sunbows, sunburn, sunburned, sunburning, sunburnt, sunburst, sunchoke, sundae, sundeck, sunder, sundered, sunderer, sundering, sundew, sundial, sundog, sundown, sundowner, sundry, sunfast, sunfish, sunflower, sung, sunglow, sunglows, sunk, sunken, sunket, sunlamp, sunland, sunlight, sunlike, sunlit, sunn, sunned, sunnier, sunniest, sunnily, sunning, sunny, sunporch, sunproof, sunrise, sunroof, sunroom, sunscald, sunscreen, sunscreening, sunseeker, sunset, sunshade, sunshine, sunshiny, sunspot, sunstone, sunstroke, sunstruck, sunsuit, suntan, suntanned, sunup, sunward, sunwise, holl. zonlicht, zonne-energie, zonnestraal, zonnebloem, zonnebloemolie, zonnedak, zonnesteek, zonneschijn;
§ Angl. be like the sun > ger. besonder > angl. asunder, sunder, sunderance, sundered, sunderer, sundering, ger. absondern, besonders, Besonderheit, Sonder-, sonderbar, sonderlich;
angl. sun > angl. sing, sang, sung, unsung, ger. singen, sang, gesungen;
Shq. yll është > turq.  al güneş o > 1. al 2. güneş, güneş ışığı, gün (şiir), güneşlenmek, güneşlendirmek, güneşte bırakmak, güneşe sermek.
Po kështu,
Shq. yll, angl. sun > angl. low, lower, sink, sank, sunk, sunken, ger. sinken, sank, gesunken, it. sommergere, sommerso, sommergibile (angl. submarine, fr. mer, it. mare, rus. море, морской, приморский),  shq. ul, ulem, ulje, ulur > ngujim, ngujoj, ngujohem, ngul, ngulem, ngulit, ngulitje, ngulitur, përul, përulem, përulje, përulem përkul, përkulem, përkulje, përkulur

* * *

Shq. yll > angl. ball
Modele fjalëformimi dhe fjalë të prejardhura
§ Shq. yll > angl. ball ‘top’, bullet, fr. balle, ballon, boule, boulette, ger. Ballen, it. palla, palle, shq. ballo (dëng duhani, leshi, pambuku, etj. ), bole. Shq. yll > angl. ball ‘top’, bullet, fr. balle, ballon, boule, boulette, ger. Ballen, it. palla, palle, shq. ballo (dëng duhani, leshi, pambuku, etj. ) bole.
§ Fr. vient (venir), it. viene (venire), lat. venio, shq. vjen > ven, ven-, vin, vin-, win-, etj..
Ven, ven-, vin, vin-, win-, etj. + yll, ball, -ball-, -vol- > angl –volve.
Fr. emballer, emballage, déballer. Fr. emballer – shq. mbuloj.
Angl –volve > lat. advolvo, circumvolvo, convolvo, devolvo, evolvo, involvo, obvolvo, provolvo, revolvo, subvolvo, volvo.
Angl. develop, fr. développer, it. sviluppare.
Angl. develop – shq. shpall, shpallje, shpalos, shpalosje, zbulim, zbuloj, zhvillim, zhvilloj.
Angl. explain – angl. imply. Angl. imply – fr. impliquer, fr. impliquer – lat. involvere (involvo). Angl. involve – lat. involvere. It. involgere – lat. involvere. Angl. envelope, fr. envelopper – lat. involvere, angl. veil - lat. involvere. Angl. fold, veil, it. velo, shq. palë, vello. Shq. palë – palë – shq. fletë – fletë, angl. flat, ger. flach, fr. plat, shq. fletë, palë. Angl. fold, veil – angl. unfold, unveil (Antonime). Angl. develop, unfold, unveil, ger. entfalten, it. devolvere, svolgere. Angl. imply – angl. employ (shih involve), fr. impliquer – fr. expliquer (Antonime), angl. develop - it. svolgere, it. involto > it. volto ‘fytyrë’, angl. bundle – it. involto. 
Angl. envelope - shq. mbështjell. Shq. mbështjell > mbështjellë, mbështjellës, mbështjellëse, mbështjellje, mbështjellur, pështjell, pështjellak, pështjellas, pështjellë, pështjellizë, pështjellje,  pështjellim, pështjellohem, pështjelluar. Shq. mbështjell = shq. mbuloj.

***

Shq. yll > fr. vj. esteile, fr. étoile, it. stella, lat. asterula, sterula, stella, port. estrella, spanj. estrella > gr. αστέρι, άστρο, αστήρ, σιδηρ-, angl. star > egjipt. Ra, ar. Al Shira, lat. Sirius, gr. vj. Σείριος

* * *

Shq. yll > shq. Hyll (diell) > fr. dieu > gr. Διός, θεός, lat. deus > gr. vj. Ζεύς, lat. Zeus, shq. Zeus > fr. déesse, gr. vj. θεά (θεή), θεύς, θιός, σιός, it. dio, lat. dea
Shq. yll > shq. Hyll (diell) > ar. Allah, (aramaike biblike) Alaha, (aramaike) Elaha, heb. Elohim
Modele fjalëformimi dhe fjalë të prejardhura
§ Shq. yll > shq. Hyll > angl. hallow, hail, holy, ger. heilig
Shq. yll > shq. Hyll > shq. Hyj, hyjni, hyjneshë, hyjnim, hyjnizim, hyjnizoj, hyjnizohet, hyjnizuar, hyjnohet > angl. bless. Shih vargun e shqipes yll te Përmbledhje e Kodit të Gjuhës Shqipe.
Shq. yll > shq. Hyll > angl. hallow, hail, holy, ger. heilig > angl. holiness
Fjalë të tjera të prejardhura apo të ndërtuara me ar. Allah, gr. θεός, lat. dea, deus: fr. déesse, angl. atheist, atheism, deify, deism, deistic, deity, pantheology, theism, theologian, theological, theology, fr. déifier, théologie, ger. deistisch, gr. vj.  αθεϊσμός, θεϊσμός, θεολογία, it. teologia, lat. deificare, theologia, rus. теология, spanj. deísta, turq. ilahiyat.
Alternime jam – vjen
Lat. deus – angl. divine > lat. divus> shq. div, turq. divan (këshilli i lartë në oborrin e sulltanit të Turqisë).
§ Angl. sun > it. santo > It. santo, shq. shenjt, shenjtë (i) > rum. sfânt > serb. sveti, rus. святой
Fjalë të prejardhura
Angl. sun > angl. saint, sainthood, saintess, saintly, sanctity, sanctify, sanctification, fr. saint, it. sancire, santo, lat. sanctus, shq. shenjt, shenjtë (i, e), shenjtëri, shenjtërim, shenjtërisht, shenjtërohem, shenjtëroj, shenjtëror, shenjtëruar.
Shq. ai > ar. hadj, hajj, gr. vj. ἅγιος, gr. αγιάζω, αγιασμός, αγιοποιώ, άγιος, αγιότητα, άγιοι, lat. hagio-, shq. haxh, Haxhi, haxhillëk, hoxhë.
Modele fjalëformimi
Angl. leader – rus. вожак, вождь, водитель> rus. передовица, предводитель, руководитель, serb. вођа, предводник, руководилац, водитељ. Krhs. rus. ведущий.
Rus. вождь, serb. вођа – shq. hoxhë.
Lat. hagio- > angl. hagiarchy, hagiographer, hagiographic, hagiography, hagiolatry, hagiologist, hagiology, hagioscope.

* * *

Shq. yll > angl. heal, health, ger. heilen, Heilung
Angl. sun > it. sano > angl. sound, ger. gesund, Gesundheit, it. sanare > gr. υγιεινή
Fjalë të prejardhura
Angl. sun > it. sano > angl. sanitary, sanatorium, sanitation
Gr. υγιεινή > angl. hygiene, shq. higjenë, higjenik, higjenizim, higjenizohet

* * *

Shq. yll > angl. all, ger. all- > shq. lidh
Angl. sun > gr. syn- > gr. συνδώ, συνδέομαι, συνθέτω
Egjipt. Ra > ra- > it. radunare, radunarsi, raduno

Njëlloj si
Shq. yll > … > angl. low, lower, shq. ul, ulët (i, e), ulje, ulur
Angl. sun > ger. senken, sinken > angl. sink

Fjalë të prejardhura
§ Shq. yll > angl. lake, fr. lac, it. lago, shq. liqen > angl. lace, shq. lak > angl. link, fr. lier, it. legare, lat. lego > lat. allego, colligo, diligo, eligo, intellego, lego, neglego, perlego, praelego, relego, seligo, sublego.
Shq. yll > angl. all > angl. collect, lat. colligo. Angl. collect, lat. colligo > angl. collection, it. collegare, collezione, cogliere, colto,
Lat. intellego < lat. inter- + lat. lego ‘lidh bashkë’ (gjërat, fenomenet, mendimet). Lat. intellego > angl. intellectual, intellectualism, intellectualize, intelligence, intelligent, it. intelletto, lat. intellectivus, intellector, intellectus, intellegens, intellegenter, intellegentia, intelligibilis, intellectualis, intellectualitas, port. intelecto, rum. înțelept, înțelepciune, înțelege, spanj. intelecto. Krhs. lat. intellego - angl. ear, shq. hear, shq. dëgjuar dhe shq. vj. endigloj.
Angl. collect, cogliere i frutti > it. colto, cultura > angl. cult > angl. occultism, occult, it. occultismo, occulto.
It. cogliere – sciogliere, it. colto – shq. mbledhur, shq. lidh – shq. zgjidh ,shq.  mbledh – shq. mpleks, shq. mpleks – shq. shpleks. Shih mpleks, mpikset (gjaku). Shih se ç’kemi thënë për –ple, -plex.
§ Shq. lidh – gr. συνθέτω, lat. compositus (lat. compono).  Gr. συνδώ = shq. lidh njëlloj si angl. sun - gr. ήλιος. Gr. συνδώ, συνδέομαι > gr. δένω, gr. σύνδεσμος > gr. δεσμός. Gr. συνδώ  > skrt. sandhi. Gr. συνδώ, συνδέομαι > gr. δέω > skrt. dhā. Njëlloj dhe angl. synthesis, gr. σύνθεση. Shih –theto te Lojra leksikore në gjuhën greke, dhā  te Lojra leksikore në sanskritisht.
Shq. lidh, lidhje, lidhur > shq. ndërlidh, ndërlidhës, ndërlidhje, ndërlidhur.
Shq. lidh - -lith te angl. monolith.
Shq. yll > … > angl. low, lower, shq. ul, ulët (i, e), ulje, ulur, njëlloj si angl. sun > ger. sinken > angl. sink. Shq. yll > … > shq. ul > angl. lay, lean, lie, ger. legen, shq. lë > angl. relay. Ger. legen > ger. ablegen, anlegen, auferlegen, auflegen, auslegen, , beilegen, belegen, darlegen, einlegen, erlegen, flachlegen, fortlegen, freilegen, hereinlegen, hinlegen, krummlegen, nachlegen, niederlegen, offenlegen, querlegen, reinlegen, überlegen, umlegen, unterlegen, verlegen, vorlegen, weglegen, widerlegen, zerlegen, zulegen, si dhe ger. Bauernlegen, Lage, Lager, Lege, Legebatterie, Legehenne, Legföhre, Überlegung, Unterlage.
Shq.  yll > … > it. legare, lat. lego > it. rilego > angl. relate, related, relation > angl. correlate, correlated, correlation. Krhs. It. lato – it. sponda, it. relazione – it. corrispondenza.

* * *

Shq. yll > angl. light, ger. Licht, it. luce, lat. lumen, lux  > rus. луч > bulg. лъч;
Egjipt. Ra > fr. rayon, it. raggio, lat. radius, shq. rreze > angl. ray, spanj. rayo;
Angl. star > ger. Strahl, holl. straal;
Fjalë të prejardhura
§ Shq. yll > angl. light, ger. Licht, it. luce, lat. lumen, lux > angl. bioluminescence, chemiluminescence, electroluminescence, elucidate, elucidation, enlighten, enlightenment, galvanoluminescence, illuminance, illuminant, illuminate, illuminated, Illuminati, illuminating, illumination, illumine, illuminism, illustrate, illustration, isolume, lumen, luminance, luminaria, luminary, luminesce, luminescence, luminescent, luminiferous, luminologist, luminophore, luminosity, luminous, luminously, luster, lustre, noctiluca, noctilucent, oxyluminescence, pellucid, Per, phillumenist, photoluminescence, radioluminescence, semitranslucent, sonoluminescence, sonoluminescent, sonoluminescently, stenolumic, subluminal, superluminal, thermoluminescence, thermoluminescent, transilluminate, translucence, translucency, translucent, translucently, triboluminescence, triboluminescent, tribothermoluminescence, tribothermoluminescent, unilluminated, fr. élucider, élucidation, illumination, illuminer, illumination, illustrer, illustration, luminosité, lumineux, ger. beleuchten, Beleuchtung, leuchten, gr. λευκό, λευκός, lat. elucido, illumino, illustro, inlustro, lat. lum-, -lum-, lumen-,-lumen-, lumin-, -lumin-, it. illuminare, illustrare, luminosità, luminoso, spanj. alumbrar, iluminar, ilustrar. Krhs. Yll – angl. luster, angl. sun – angl. shine, ger. scheinen.
§ Yll > lat. albare, albeo, albo. Lat albeo = ger. beleuchten. Krhs. ger. leuchten, gr. λευκό, λευκός. Fjalë të prejardhura: lat.  albamentum, albarius, albatus, albedo, albeo, albesco, albicasco, albiceris, albico, albicolor, albicomus, albidulus, albidus, albineus, albitudo, albogalerus, albogilvus, albor, albugo, albulus, albumen, alburnum, alburnus, albus, rum. alb, it. alba, albeggiare, çek. bílý, rus. белый;
§ Yll > angl. galaxy, gr. vj. γαλαξίας, shq, yjësi > angl. agalactia, agalactorrhea, agalactosis, agalactous, agalorrhea, androgalactozemia, antigalactagogue, antigalactic, dysgalactia, extragalactic, galactagogue, galactase, galactia, galactic, galactin, galactodendron, galactoid, galactometer, galactophage, galactophagia, galactophagist, galactophagous, galactophagy, galactophorous, galactopoiesis, galactopoietic, galactorrhea, galactorrhoea, galactose, galactosialidosis, galactosidase, galactostasis, galactotherapy, galactrophic, galaxy, hypogalactia, hypogalactous, intergalactic, intragalactic, ischigalactic, ischogalactic, Lactation, lactorrhea, lactotherapy, metagalactic, metagalaxy, oligogalactia, polygalactia, gr. vj. γλάγος, γλαγάω, γλαγῶ, gr. e re  αγαλαξία, εξωγαλαξιακος, γαλακτάσης, γαλαξιακά, γαλακτόρροια, γαλακτόζη, γαλακτοσιδάσης, γαλαξίας, διαγαλαξιακή, γαλουχία. γάλα, γαλάζιο, γαλάζιος, γαλαζοαίματος, γαλαζοπράσινο, γαλαζοπράσινος, γαλακτερός, γαλακτίας, γαλακτίες, γαλακτισμός, γαλακτοκομείο, γαλακτοκομικά, γαλαξίας, γαλατάς. Krhs. sh. gr. γάλατα me shq. gallatë ‘humor’, njëlloj si it. felice – shq. i fëlliqur, gr. λόγια – shq. llogje, etj. 
§ Shq. yll > … > angl. lamp, it. lampa, lampada, serb. lampa, shq. llambë, sued. lamp. Sued. Lamp > sued. glödlampa, kvartslampa, lampskärm, värmelampa, sänglampa, bordslampa, skrivbordslampa
§ Yll > it. luce, rus. луч > angl. excel, rus. излучать > rus. отличать  > rus. различать. Rus. отличный = angl. excellent. Krhs. shq. yll – angl. star, angl. excel, rus. излучать – ger. strahlen, Strahlung. Njëlloj ger. bestrahlen.
Fjalë të prejardhur nga rus. луч: лучевой, лучезарный, лучик, лучина, лучинка, лучистый, лучиться, лучник, лучок, лучший, наилучший.
Fjalë të prejardhur nga rus. излучать: излучатель, излучать, излучающий, излучение, излучина. Rus. излучать > rus. получать > rus. получатель , получаться, получение, получить, получиться, получка > неблагополучный.
Fjalë të prejardhur nga rus. отличать > rus. отличаться, отличие, отличительный, отличить, отличиться, отличник, отличница, отлично, отличный.
Fjalë të prejardhur nga rus. отличать > rus. отлучаться, отлучение, отлучить, отлучиться, отлучка. Krhs. rus. луч – angl. sun, angl. asunder, sunder – rus. отлучить. Fjalë të lidhura etimologjikisht: astunder, ger. besonder, Besonderheit, besonderes, sonder, sonderbar, sonderbarerweise, sondergleichen, sonderlich, Sonderling, sondern, Sonderrecht, sonders.
Fjalë të prejardhur nga rus. отличать > rus. различать, различаться, различие, различимый, различить, различный,
Fjalë të prejardhur nga rus. разлучить: rus. разлука, разлучаться, разлучить > rus. неразлучный, serb. serb. razliçan. Shih rus. неразлучный, serb. lik, liçan, liçiti, liçno, liçnost, prilika, prilikovati, priliçan, razlika, razlikovati, razliçno, razliçnost. Rus. лучистый > rus. чистый.

* * *

Shq. yll > angl. excel
angl. sun > angl. shine
egjipt. Ra > lat. radio, radiare, spanj. radiar
angl. star > ger. strahlen
Fjalë të prejardhura
§ Shq. yll > angl. excel > angl. excellent, Excellency. Angl. excel > fr. éclat > fr. éclater > ger. Schlacht > ger. schlagen. Rus. отличный = angl. excellent.
Fr. éclater – fr. éclaircir. Angl. clear, fr. clair, clarté, clarifier, clarification, clairement, ger. Aufklärung, erklären, Erklärung, klar, Klarheit, Kläranlage, klären, Klärschlamm, Klarstellung, Klärung, lat. clarus, port. & spanj. claro, it. chiaro, rum. chiar, shq. qartë (i, e), qartësi, qartësoj, qartësuar etj. > angl. air, shq. ajër.
§ Angl. sun > angl. shine > angl. sheen, shining, ger. scheinen, lat. scinti-, scintil-, scintill- > angl. dacryoscintigraphy, immunoscintigraphy, interplanetary, microscintigraphy, scinticisternograph, scintigram, scintigraph, scintigraphic, scintigraphy, scintilla, scintillant, scintillantly, scintillascope, scintillate, scintillate, scintillated, scintillating, scintillatingly, scintillation, scintillation, scintillator, scintillescent, scintillometer, scintilloscope, scintillous, scintimammography, scintiphotograph, scintiphotography, scintirenography, scintiscan, scintiscanner, scintography, unscintillating, fr. scintiller, étinceler, ger. Schein, scheinbar, erscheinen, Erscheinung > ger. Erscheinungsbild, Erscheinungsjahr, Erscheinungsdatum, it. immunoscintigrafia, scintigrafia, scintilla, scintillante, scintillare, scintillazione, scintillatore, scintillometro, scintimammografia, lat. scintillare, scintillo, port. cintilar, rum. scânteia, spanj. centellear, cintilar, shq. shkëndijë.

* * *

Shq. yll > rus. улица
shq. ai > angl. path, gr. οδός, shq. udhë
egjipt. Ra > angl. road
angl. star > angl. street, ger. Straße, holl. straat, it. strada
angl. sun > spanj. sendero, it. sentiero
Fjalë të prejardhura
§ Shq. yll > rus. улица > shq. hulli, hullim, hulloj, ulluk;
§ Shq. ai > angl. path, gr. οδός, shq. udhë > angl. Odyssey, period, periodic, periodically, gr.
οδήγημα, οδήγηση, οδηγία, οδηγίες, οδηγημένος, οδηγητής, οδηγούμαι, οδηγός, οδηγώ, οδικός, οδοιπορία, οδοιπορικό, οδοιπορώ, οδοιπόρος, Οδύσσεια, οδύσσεια, περιοδικά, περιοδικός, περίοδος, συνοδεία, συνοδεύω, it. Odisseo, shq. Odisea, odisea, Odhiseu, shq. periodik, periudhë, udhëheq, udhëheqje, udhëheqës, udhëhequr, udhëtar, udhëtim, udhëtoj, udhëtuar; Krhs. gr. οδηγητής – angl. guide.
Emri συνοδεία ka marrë kuptimet shoqërim, përcjellje; shoqërim me orkestër. Ky kuptim e bashkon συνοδεία me gr. μελωδία  melodinë, me τραγούδι  këngën, me τραγωδία tragjedinë, me ᾠδή ode, këngën në përgjithësi. Shohim se
ode = udhë.
Që të gjitha këto kuptime lidhin udhën e Odhisesë me odisenë e tij, e cila sipas toneve  emocionale që merr gjatë zhvillimit të saj është herë një melodi, herë një tragjedi, e përgjithësisht një këngë.
Greqishtes συνοδεία i përgjigjet anglishtja cohort, e cila merr kuptime si 1. a. kohortë (njësi ushtarake në Romë) b. grup luftëtarësh apo ushtarësh c. bandë, grup 2. shoqërues, koleg.
Greqishten συνοδός dhe anglishten cohort, apo dhe latinishtet cohort, cohors, i lidhin mes tyre dy gjëra:
ᾠδή ode
angl. choir, lat. chorus, kori (muzikor)
Nga kuptimet udhë, bashkudhëtar dhe kor (shoqërues) kanë rrjedhur të gjitha fjalët e sipërpërmendura:
gr. συνοδεύω, συνοδεία, συνοδός dhe cohort, ᾠδή dhe ode, μελωδία dhe melodi, τραγούδι (këngë), τραγωδία dhe tragjedi si dhe fjala sinod.
Nga anglishtja cohort kanë rrjedhur escort, eskortë, ai / ajo që shoqëron (sajdis, por edhe mbron) një personalitet të madh.
§ Shq. ai > angl. path > angl. pathos, gr. πάθος. Përmes ndërrimeve fonetike s, ss - t, th kemi angl. pathos, gr. πάθος > angl. passion > angl. passion, passionate, passionately, passionflower. Angl. passionate > angl. passive, passively, passivism, passivity, shq. apasionuar (i, e), pasion, pësim, pësoj, pësuar. Shih angl. patience, lat. patire, shq. pata, pate, pati, patëm, patët, patën, patur.
shq. patur > shq. pasanik, pasur, pasuri. Krhs. angl. –pathy, sympathy, sympathic, gr. συμπάθεια, συμπόνια, συμπαθητικότης.
Shq. yll > rus. улица > ger. Leid, leiden, Leiden, leider,  Leidenschaft, leidenschaftlich, holl. afleiden, begeleiden, geleiden, geleiding, herleiden, leider, leiding, leidraad, omleiden, opleiden, verleiden, voorleiden, wegleiden;
Shq. ai > angl. path, gr. οδός, shq. udhë > shq. hidhërim, hidhëroj, hidhur, hidhur (i, e). Krhs. shq. hudhër.
§ Angl. star > angl. street, ger. Straße, holl. straat, it. strada > it. stradale
Angl. star > angl. street, ger. Straße, holl. straat, it. strada > angl. structure, it. struttura, shq. strukturë. Ndërtimi i një strukture të çfarëdoshme kishte nevojë për fjalët shtroj dhe ndërtoj.
Angl. star > angl. street, ger. Straße, holl. straat, it. strada > angl. construct, construction, destroy, destruct, destruction, prostrate (dhe prostate), stratification, stratify, stratosphere, stratum, strew, strewn, structure, structuring, substrate, bulg. разстройвам, çek. strhnout, fr. construire, constructeur, constructible, constructif, construction, détruire, détruit, destruction, estrade, ger. überstreuen, gr. διάστρωση , διαστρωμάτωση, καταστροφή, στρατόσφαιρα, στρώμα, στρώνομαι, στρώνω, στρωσίδι , στρωσίδια, στρώση, στρωτά , στρωτήρας, υπόστρωμα, it. construire, construzione, costruire, costruzione, detrito, strato, stratosfera, struttura, strutturare, strutturazione, tritare, lat. construo, constructio, constructus, destruo, detritus, instruo, struo, substratum, port. construir, rum. construi, rum. strat, rus. строить, строение, spanj. construir, spanj. destrozar, triturar, shq. ndërtim, ndërtimor, ndërtoj, ndërtuar, ndërtues, nënshtrim, nënshtroj, nënshtruar, shtrat, shtresim, shtresohet, shtresoj, shtresor, shtresuar, shtresë, shtresëzim, shtresëzohet, shtresëzoj, shtrim, shtroj, shtrojë, shtruar.
Angl. star > angl. street, ger. Straße, holl. straat, it. strada > angl. strategic, strategically, strategy, gr. στρατιά, στράτευμα, στρατηγός, στρατηγική, shq. strateg, strategji.
Angl. star > angl. street, ger. Straße, holl. straat, it. strada >  lat. stratus, shq. shtrat (lumi, etj.), etj. 

* * *

Shq. yll > angl. leader, leading
egjipt. Ra > it. dirigente
angl. star > angl. steering
Modele fjalëformimi dhe fjalë të prejardhura
§  Angl. leader - it. conducente – shq. udhëheqës;
It. conducente > it. duce, lat. conduco, duco, dux;
Angl. leader, it. conducente > angl. god, goddess, ger. Gott. Fjalë të formuara me ger. Gott: Gottesfurcht, Gottesreich, gottgegeben, gottgleich, gottlos, Götterdämmerung, Göttergabe, göttergleich, Götterlehre, Göttin, göttlich, Göttlichkeit.
Rus. улица > it. Ulisse; gr. οδός, shq. udhë > Odiseu;
Shq. ai > angl. path, gr. οδός, shq. udhë > shq. udhëheq, udhëheqës, udhëheqje, udhëhequr;
§  Ra > angl. road, fr. route > ar. tarik;
Ra > angl. road, fr. route > angl. direct, direction, shq. drejtim >  angl. director, shq. drejtor, drejtues;
Angl. star > angl. street, ger. Straße, holl. straat, it. strada > angl. strategy > angl. strategic, strategically, shq. strateg, strategjik;
Angl. star > angl. street, ger. Straße, holl. straat, it. strada > angl. steering;
§  Angl. star > angl. street, ger. Straße, holl. straat, it. strada > angl. straight, strict, it. stretto, lat. strictus  > angl. straighten;
Angl. star > angl. street, ger. Straße, holl. straat, it. strada > angl. straight, strict, strictness, ger. Strickheit, lat. stricte, strictus > it. stringere, lat. stringo > lat. astringo, circumstringo, constringo, destringo, distringo, obstringo, perstringo, praestringo, stringo, substringo > angl. astringent, constrain, constraint, constrict, constriction, restrain, restraint, restrict, restricted, restriction, restrictive, strain, strength, strengthen, strengthener, strengthening,  strengthless, strictness, stringency, strong, ger. stark, streng, Strenge, fr. contraindre, étreindre, étreint, étroit, strict, it. constringere, stringere, lat. astricto, astrictus, constringo, obstrictus, obstringere, obstringo, restricte, restringere, restringo, restrictim, restrictio, restrictus, strictio, strictivus, strictor, strictura, substrictior, substrictus, superstrictus, superstringo, port. estreito, rum. constrânge, strâmpt, strâmt, strâmta, strâmtoare, strâmtură, strânge, strimt, spanj. constreñir, estrecho, shq. shtrëngesë, shtrëngim, shtrëngoj, shtrënguar, shtrëngues. Krhs. Shq. shtrenjtë (i, e), shtrenjtohet, shtrenjtoj, shtrenjtësi, shtrenjtësim, shtrenjtësirë, shtrenjtuar.
Angl. star > … > stringency, it. stringent > angl. strenuous, strenuously,  strenuosity, it. strenuo;
Angl. straight – angl. strict, it. stretto > angl. strait, it. strettezza, stretto, strettoio, strettoia, struttura;
Angl. strict – angl. strong, ger. stark
§  Angl. star > … ger. stark
Egjipt. Ra > … > angl. hard, ger. hart, Härte;
§ It. stringere, lat. stringo – angl. string
angl. string – angl, streak
angl. streak – angl. strap, strip, lat. stroppus
angl. strap, strip – angl. stripe, gr. στρόφος
angl. strip – angl. ribbon, rope, shq. rrip
angl. ribbon – angl. band, bind, ger. binden, holl. binden, dichtbinden, vastbinden, verbinden
angl. fasten (a strip), - holl vastbinden
§ Angl. straight – angl. right, gr. ortho- > angl. rigid, rigidity, rough, roughness, it. rigidezza, rigidità, irrigidirsi, rigido, lat. rigidus > angl. hard, harsh, harshness,  raw, crude, rude, fr. cru, écru , it. crudo, crudezza, rudezza, rudo, lat. crudus > angl. cruel. cruelty;
Krhs. angl. rough, roughness, sharp, sharpness, it. aspro, aspramente, asprezza, inasprimento, inasprire, inasprirsi, shq. ashpër (, e), ashpërsim, ashpërsoj, ashpërsuar;
It. rudo – it. duro (anagrama) > angl. duration, during, endure, enduring, fr. durable, durant, dure, durée, durer, holl. dure, duren, duur, it. durare, duramente, durevole, durezza, durometro, lat. durare, durus, durabilis, duresco, duritas, duriter, duritia, duro, durus, spanj. durar, shq. durim, duroj, duruar, duruar (i, e);
Angl. right > angl. rigorous, rigor, uprightness, ger. Rigorismus, it. rigore, rigorista, rigoristico, rigorosità, rigoroso, lat. rigor;
§ Angl. star > … > stringency, it. stringent; egjipt. Ra > …. > angl. urgent, urgency, shq. urgjent, urgjencë, urgjentisht.
§ Alternime brenda vargut të star (shih Përmbledhje e Kodit të Gjuhës Shqipe)
angl. austere – angl. strict
angl. stern – angl. stringent
angl. stern - ger. streng
angl. strict – it. stretto
angl. strike – angl. stroke
angl. strike, struck, stricken
ger. stark – angl. strong
ger. streben - angl. strive, holl. strijven
ger. streng – angl. astringent, strict, stringent
it. stringere – shq. shtrëngoj
Krhs. angl. strive – angl. stride, ger. streiten dhe ger. bestreiten, bestritten, estreitbar, erstreiten, Mitstreiter, Streit, streitbar, Streiter, streitig
Angl. stride – angl. try
§  It. stringere – angl. strangle, strangulate, strangulation, it. strangolare;
Angl. strangle – it. stringere njëlloj si
Angl. sparkle – it. spargere.

* * *

Shq. yll > angl. old, ger. alt
angl. star > rus. старший
angl. sun > angl. senior

* * *

Shq. yll > fr. Il
Shq. ai > angl. he, gr. αυτός

* * *

Shq. yll > it. altro
Shq. ai > fr. autre, shq. jetër, tjetër

* * *

Shq. yll > shq. kalë, it. cavallo, lat. caballus
Shq. ai > lat. ecus, equos, equus
Shq. at > shq. at ‘kalë’
egjipt. Ra > angl. horse

* * *

Shq. është > lat. sto > it. stare
Përmes alternimeve të rrënjëve të Kodit të Shqipes yll, ar, ai, at kemi
shq. yll > -stel- > ger. stellen
egjipt. Ra > -star- > it. stare
shq. ai, ay > angl. stay
shq. at > -stat- > angl. stand, ger. stehen, it. stato, lat. status

* * *

shq. ai > it. fare
shq. ai > angl. author, it. autore, lat. faber, lat. faber, facere, facio
shq. ai > it. (lui) fa, shq. (ai ka) ba (bërë)> heb. bara, it. fare, lat. facere, -for-, facio, fr. faire, angl. bear, bir-, bor-, wor-, holl. –beur-, wer-, ger. baer-, -bur-, wer-, wir-, wor-, -wor-, wur-, shq. bar-, bir-, bërë, etj. Shih vargun e shqipes bërë te Përmbledhja e Kodit të Gjuhës Shqipe.
Egjipt. Ra > it. creare
Egjipt. Ra > it. creatore
Modele fjalëformimi dhe fjalë të prejardhura
§ It. fare = shq. bërë, heb. bara, fr. faire > lat. facere > lat. facio. Shq. vjen > lat. –fe-, -fi- te -ficio, -ficere. Krhs. it. servire, it. serve, shq. shërbyer – shq. shërben. It. fare > it. forte, lat. deficio > it. deficiente, angl. weak, ger. schwach. It. fare > lat. facere, -ficere > de- + ficere > it. deficiente. It. defic- te it. deficiente > ger. schwach. It. facendo > ger. machend, machen, angl. making, make.
It. disfare – angl. devour, it. divorare
It. divorare – lat. vorare
Lat. afficio, conficio, deficio, efficio, fortifico, inficio, interficio, mollifacio, officio, perficio, praeficio, proficio, reficio, sufficio:
ad- + -fi- + cio > lat. afficio, afficere, affeci, affectum
con- + -fi- + cio > lat. conficio, conficere, confeci, confectum > lat. confectio, it. confezione, confezionare
de- + -fi- + cio > lat. deficio, deficere, defeci, defectum. Lat. defectum  > angl. defect, shq. difekt.
e-, ex- + -fi- + cio > lat. efficio, effecere, effeci, effectum. Lat. efficio (-e, ex- + it. fare) = angl. work out > angl. edify, it. edificare. > angl. edit, edition, it. edificio, edizione. Njëlloj edhe it. educare, educazione.
facio < lat. facere < shq. bërë, heb. bara, fr. faire, it. fare. Lat. facio, feci, factum
forte + -fi- + co > lat. fortifico, fortificare. Shih angl. fortify.
in- + -fi- + cio > lat. inficio, inficere, infeci, infectum > angl. infect
inter- + -fi- + cio > lat. interficio, interficere, interfeci, interfectum
of- + -fi- + cio > lat. officio, officere, offeci, offectum
per- + -fi- + cio > lat. perficio, perficere, perfeci, perfectum
prae- + -fi- + cio > lat. praeficio, praeficere, praefeci, praefectum
pro- + -fi- + cio > lat. proficio, proficere, profeci, profectum
re- + -fi- + cio > lat. reficio, reficere, refeci, refectum
sub- + -fi- + cio > lat. sufficio, sufficere, suffeci, suffectum
§ Modele fjalëformimi
Alternime bërë – vjen
Shq. bën = shq. vjen
Angl. benefit – angl. profit
Fr. beau, bien, bon,  it. bene, buono, spanj. bien, bueno < shq. vjen
Lat. pro - < shq. bërë
Shih shembuj të tjerë te Alternime bërë – vjen
§ It. disfare > it. spargere
Angl. sparkle – it. spargere, lat. spargo > it. sporcare, sporcarsi, lat. spurcare, spurco > it. sporcaccione, sporcizia, sporcato, sporco,  > it. porco.
Angl. spread – it. spargere

* * *

Shq. ai + en (vargu i shqipes jam) > fr. vient (venir), it. viene (venire), lat. venio, shq. vjen
Modele fjalëformimi dhe fjalë të prejardhura
§ Fr. vient (venir), it. viene (venire), lat. venio, shq. vjen > lat. addivenire, advenio, antevenio, antivenire, avvenire, circonvenire, circumvenio, contravenio, contravvenire, convenio, convenire, devenio, disconvenire, divenire, evenio, intervenio, intervenire, intravenire, intravvenire, invenio, invenire, obvenio, pervenio, pervenire, praevenio, prevenire, provenio, provenire, riconvenire, ridivenire, rinvenire, risovvenire, risvenire, rivenire, sconvenire, sopravvenire, sovvenire, subvenio, supervenio, svenire, transvenio, ven-, veni-, veno-, venti-, ventu- > angl. circumvent, -venous, -venously;
Fr. vient (venir), it. viene (venire), lat. venio, shq. vjen > fr. revenir, revenue, it. venire, gr. vj. βαίνω > angl. come, ger. kommen, PIE *gwem gr. αφικνούμαι, βγαίνω, φθάνω, έρχομαι, μπαίνω, πηγαίνω.  Ger. kommen > angl. commence, commencement, fr. commencer, commencement, it. cominciare, incominciare;
§ Fr. vient (venir), it. viene (venire), lat. venio, shq. vjen > angl. way, fr. voie, ger. Weg, it. via, viale, lat. via, port. via, rum. via, spanj. via, sued. via, shq. vijë (uji, kufiri, etj.) > holl. beweegbaar, beweeglijk, beweging, ger. Ausweg, bewegen, Bewegung, bewegungslos.
It. via > angl. deviate, deviation, obviate, obviated, obvious, it. avviamento, avviare, avviarsi, avvio, riavviare, deviabile, deviamento, deviante, devianza, deviare, deviato, deviatoio, deviatore, deviazione, inviare, lat. bivius, deviatum, devio, devius, obviare, obvio, obvius, quadrivium, trivialis, vialis, viarius, viaticum, viaticus, spanj. obviar, obvio, obviamente.
§ Fr. vient (venir), it. viene (venire), lat. venio, shq. vjen > ven, vin + yll, ball, -ball-, -vol- > angl -volve.
Modele fjalëformimi dhe fjalë të prejardhura
Fr. vient (venir), it. viene (venire), lat. venio, shq. vjen > ven, vin + yll, ball, -ball-, -vol- > angl -volve > 
Fr. emballer, emballage, déballer.
Angl. develop, fr. développer, it. sviluppare.
Fr. emballer – shq. mbuloj.
Angl. develop – shq. shpall, shpallje, shpalos, shpalosje, zbulim, zbuloj, zhvillim, zhvilloj.
Angl. explain – angl. imply. Angl. imply – fr. impliquer, fr. impliquer – lat. involvere (involvo). Angl. involve – lat. involvere (advolvo, circumvolvo, convolvo, devolvo, evolvo, involvo, obvolvo, provolvo, revolvo, subvolvo, volvo). It. involgere – lat. involvere. Angl. envelope, fr. envelopper – lat. involvere, angl. veil - lat. involvere. Angl. fold, veil, it. velo, shq. palë, vello. Shq. palë – palë – shq. fletë – fletë, angl. flat, ger. flach, fr. plat, shq. fletë, palë. Angl. fold, veil – angl. unfold, unveil (Antonime). Angl. develop, unfold, unveil, ger. entfalten, it. devolvere, svolgere. Angl. imply – angl. employ (shih involve), fr. impliquer – fr. expliquer (Antonime), angl. develop - it. svolgere, it. involto > it. volto ‘fytyrë’, angl. bundle – it. involto. 
Angl. development, devolve, envelop, envelopment, fold, involvement, revolve, involving, revolve, revolving, unfold, unveil, veil, fr. voile, it. sveglia, svegliare, svelare, sviluppare, sviluppato, sviluppo, vela, velare, velo, volgere, volvere, lat. velum, velo, spanj. volver, shq. mbulim, mbuloj, mbuluar, shpalos, shpalosje, shpalosur, shpall, shpallje, shpallur, zbulim, zbuloj, zbuluar, zbulues, zgjim, zgjohem, zgjoj, zgjuar, zgjuar (i, e), zgjuarësi, zhvillim, zhvilloj, zhvilluar, zhvillues. Krhs. lat. volvere – rum. holba, njëlloj si lat. evolvo – gr. ελίσσομαι.

* * *

Alternime yll – sun
angl. heal, ger. heilen - it. sanare, shq. shëndosh
angl. health ‘shëndet’ - it. sanità ‘shëndet’
angl. holy, ger. heilig – angl. & fr. saint, it. santo, lat. sanctus, shq. i shenjtë
angl. link - gr. σύνδεση
dan. uddele - dan. udsende
ger. Schall – fr. son
gr. ειλικρινά  - angl. sincerely
gr. ήλιος, fr. soleil, it. sole, shq. diell - angl. sun, ger. Sonne, heb. shémesh, serb. sunce
rus. цель – shq. synim
shq. diell – angl. sun
shq. e djelë – angl. Sunday
shq. lëndë, gr. υλικό, ύλη - angl. essence, it. essenza, shq. send
shq. lidh – gr. συνδέω, συνθέτω
shq. lidhje – gr. σύνδεση
shq. qëllim - shq. synim
shq. qiell  - heb. shamayin
shq. ulje - ger. Senkung ‘ulje’

* * *

Shq. yll > fr. gr. λύση > fr. clè, gr. κλειδί, κλείς, shq. çelës > angl. key, it. chiave

* * *

Nuk ka qenë nevoja të krijoheshin më kot gjithë këto gjuhë, kur fjalët e të gjitha gjuhëve janë krijuar duke u nisur nga të njëjtat rrënjë.

Ata që janë marrë me gjëra të tilla, që kanë krijuar fjalë të reja në çdo gjuhë të kësaj bote, kanë qenë njerëz të pafytyrë, njerëz çmendur! Njerëz të tillë, të çmendur e të pafytyrë, kanë mashtruar bashkëkombësit e tyre këto pesë shekujt e fundit duke mos u treguar kurrgjë se çfarë kanë bërë me gjuhën e çdo populli, duke u shtirur sikur kanë krijuar fjalë me brumin e gjuhëve amtare. Këta të pafytyrë e të çmendur mbarë njerëzia i nderojnë ende edhe sot në çdo vend të botës!

Merreni me mend se kush janë Monarkitë e Evropës  dhe Vatikani, porosidhënësit dhe kërkuesit e zbatimit të Ndyrësive të tilla gjuhësore!

Rroftë e rrnoftë për jetë të jetëve Marrëzia dhe Fëlliqësia Njerëzore!

* * * 

E keni të kotë, moj Prostitutë e Anglisë dhe ti Vatikan, që shpresoni të shpëtoni kur e vërteta mbi Historinë e Popujve dhe Historinë e Gjuhëve tashmë ka dalë në shesh. E keni të kotë edhe ju Prostitutat e tjera të Mbretërive të Evropës, krijesa të çmendura, krijesa të fëlliqura.

vazhdon